Veerkracht verliezen.

Hoe wordt de veerkracht kleiner?

Een kleine veerkracht wordt gekenmerkt door een verminderd recuperatievermogen. Door de progressieve opstapeling van fysieke en emotionele spanning wordt het steeds moeilijker om de batterijen op te laden. Hierdoor gaan mensen steeds meer op wilskracht door het leven, tot ook dit steeds minder goed lukt. Gezonde mensen zijn ook moe: elke avond voor ze gezond slapen om daarna fit op te staan. Naarmate spanning wordt opgestapeld krijgt moe zijn een andere betekenis, hoe meer vermoeid, hoe slechter de slaap, en hoe slechter de levenskwaliteit.

De snelheid waarmee de veerkracht afneemt versnelt progressief. (zie figuur) Eens een bepaalde grens of omslagpunt wordt bereikt, gaat de veerkracht pijlsnel achteruit: dan is men ziek.

 


Hoe herstelt een kleine veerkracht?

Door veel goed gecoördineerde maatregelen te nemen die de diffuse spanning doen afnemen en een goed zelfdragend vermogen opbouwen, kan een neerwaartse energiespiraal worden omgebogen. Stapsgewijs met vallen en opstaan verbetert het recuperatievermogen en wordt de brede waaier vermoeidheidsklachten gereduceerd tot een gezond vermoeidheidsgevoel dat een goede slaap uitnodigt.

Het opbouwen van de veerkracht kent ook een versnelling naarmate de veerkracht toeneemt.
Het is een spiegelbeeld van de vorige situatie:

 


Na het bereiken van een omslagpunt wordt een gezonde dynamiek hersteld.

Struikelblokken in de loop van herstel: een verkeerd denkmodel

Veerkrachtig zijn is een positieve definitie van gezondheid. Ze past in de idee dat mensen COMPLEXE wezens zijn. Een complex geheel functioneert anders dan de onderdelen van dit geheel. Complexiteitsdenken (of niet-lineaire wiskunde) is de studie die het gedrag van complexe systemen bestudeert. Ze levert ons de mogelijkheid om de rijstkorrels te bundelen in beter te begrijpen grotere gehelen.

Deze zienswijze levert ons 3 belangrijke nieuwe troeven:

  • Nieuwe woorden die ons toelaten beter te benoemen wat er mis is en waar er tijdens herstel naar gestreefd moet worden.
  • Nieuwe evaluatiemogelijkheden om te evalueren of het herstel de goede kant opgaat.
  • Nieuwe hersteladviezen: veerkrachtstraining.

Nieuwe woorden: verlies van veerkracht versus gezondheid

De veerkracht van mensen fluctueert. In stabiele omstandigheden volgen deze fluctuaties een stabiel patroon. Bij een groot verlies aan veerkracht wordt het patroon instabiel en gaat het lichaam anders reageren. Een instabiel dynamisch geheel zal dan neiging hebben om slechter te functioneren dan voordien, of zelf uiteen te vallen.

Door herstelmaatregelen kan men zorgen dat het dynamische geheel terug beter gaat functioneren. Dan wordt het stabiel op een beter, efficiënter niveau.

Mensen met een goede gezondheid en een grote veerkracht kunnen goed tegen stress. Ze hebben een brede waaier aan vaardigheden en functioneren als een goed georchestreerd en geolied geheel.

Mensen met een kleine veerkracht zijn niet stressbestendig. Het arsenaal aan vaardigheden om het leven aan te kunnen is beperkt en men functioneert verstrooid.

Stap voor stap de struikelblokken leren doorzien en omzeilen

Eerste struikelblok: herstel is niet lineair

Herstel volgt een exponentieel verloop

In de grafiek hieronder neemt de veerkracht (zeg maar gezondheid) over de tijd (horizontale as) toe. We denken en hopen doorgaans dat dit herstel de rechte stippellijn volgt. Dit geeft een veilig gevoel omdat de winst die men boekt proportioneel is aan de inspanningen die men levert om te herstellen. Een complex geheel evolueert echter volgens de volle, gebogen lijn. Hierbij moet men tot men de “knik” bereikt tegen de stroom inzwemmen en krijgt men uiteindelijk “stroom mee”.


Gevolgen van dit exponentiële verloop:

  • Herstelinspanningen vergen zeer veel, zonder initieel veel baten.
  • Herstelinspanningen worden door de omgeving vaak onderschat.
  • Er is een frustratiezone gelegen tussen de stippellijn en de volle lijn. Gedurende heel het herstelverloop heeft men de indruk dat het herstel onvoldoende snel vordert.
  • Herstellen zonder herval lukt niet: voor de knik is het stresssysteem zelf gestoord waardoor ook kleine stressoren klachten geven.

Tweede struikelblok: eerst herstelt het recuperatievermogen daarna het inspanningsvermogen

In de greep van de Boaconstrictor

Wanneer de voornaamste factoren die uitputting doen toenemen( een gestoorde slaap, een opgejaagd autonoom zenuwstelsel en stress) verminderen neemt eerst heel geleidelijk aan het recuperatievermogen toe. Het recuperatievermogen neemt toe naarmate het spanningscorset waarin mensen zich gevangen voelen, afneemt. Men kan dit vergelijken met een boaconstrictor die rond de arm gewikkeld is. Dan luidt de opdracht om zo te functioneren met je arm dat de slang zijn wurggreep geleidelijk aan lost. Helemaal in het begin ziet de arm blauw en doet pijn, na een tijd is de bloedsdoorstroming beter en is de arm niet meer blauw. De pijn blijft nog aanwezig. Naarmate de slang verder ontspant neemt de pijn af en neemt het recuperatievermogen toe. Dit geeft de kracht om de loszittende slang af te gooien, (knik in de rode curve) daarna kan men terug vlot met de arm functioneren.


Derde struikelblok: herstel is fractaal

Mensen met een kleine veerkracht zijn weinig stressbestendig. De kleinste gebeurtenissen zijn overbelastend en geven een terugval. Elke terugval is een miniatuur versie van de figuur hierboven. Een terugval is in wiskundige termen een fractaal van het ganse herstel. Tijdens een terugval voelt men zich opnieuw veel  onzekerder, angstiger en depressiever. In het begin zijn terugvallen frequent en diep, naarmate men verbetert neemt de frequentie en de diepte van terugvallen af. Voorbij de knik in de rode lijn komen terugvallen niet meer voor.

Tijdens een terugval lijkt het alsof men terug een erg lage veerkracht heeft, zoals in het prille begin, voor men aan herstel van veerkracht begon.. De valkuilen tijdens een terugval zijn:

  1. Wanhopen en opgeven.
  2. Dapper blijven functioneren zonder alle activiteiten terug te schroeven.

Gezonde mensen kunnen toveren: ze stralen van gezondheid en ze kunnen dit ook op anderen overbrengen.

Copyright Dr. Herlinde Wynants